Dlaczego rury z zimną wodą się pocą i jak temu zapobiec

Latem albo w zaparowanej łazience rury z zimną wodą potrafią pokryć się kroplami, z których po chwili zaczyna kapać. Pod rurami w piwnicy powstają mokre plamy, na ścianie przy pionie pojawia się pleśń, a stalowe rury rdzewieją od zewnątrz. Wiele osób bierze to za przeciek. Tymczasem woda nie wydostaje się z instalacji, tylko osiada na rurach z powietrza. To zjawisko kondensacji, które da się skutecznie ograniczyć.

• Dowiesz się, dlaczego para wodna skrapla się na rurach.
• Poznasz sposób, by odróżnić kondensację od przecieku.
• Sprawdzisz, jaką otulinę wybrać i jak ją poprawnie założyć.
• Zobaczysz, jak wilgotność i wentylacja wpływają na problem.

Skąd bierze się woda na rurach

Powietrze zawsze zawiera parę wodną. Im jest cieplejsze, tym więcej pary może pomieścić. Gdy wilgotne powietrze zetknie się z powierzchnią chłodniejszą niż tak zwany punkt rosy, nadmiar pary skrapla się w postaci kropel. Rura z zimną wodą wodociągową ma latem temperaturę zwykle kilkunastu stopni, a w budynku jest cieplej i wilgotniej. Różnica wystarcza, by na rurze osiadała woda.

Problem nasila się w kilku sytuacjach:

• podczas dużego poboru wody, gdy do instalacji napływa świeża, chłodna woda z sieci,
• w łazience po kąpieli i w pralni podczas suszenia prania,
• w piwnicach i garażach, gdzie latem napływa ciepłe, wilgotne powietrze z zewnątrz,
• w pomieszczeniach ze słabą wentylacją lub zaklejonymi kratkami.

Kondensacja czy przeciek

Zanim zaczniesz izolować rury, upewnij się, że to rzeczywiście skraplanie. Prosty sposób: zakręć wszystkie krany i sprawdź, czy wodomierz stoi. Jeśli się nie obraca, instalacja jest szczelna. Kondensacja pojawia się na całej długości chłodnej rury, także na zaworach i wodomierzu, a znika w chłodne, suche dni. Przeciek daje wilgoć skupioną wokół jednego miejsca, najczęściej połączenia, i nie zależy od pogody. W razie wątpliwości owiń suchy fragment rury papierowym ręcznikiem i obserwuj, czy wilgoć pojawia się równomiernie, czy w jednym punkcie.

Otulina na rury z zimną wodą

Najskuteczniejszym sposobem jest odizolowanie powierzchni rury od wilgotnego powietrza. Otulina utrzymuje zewnętrzną powierzchnię izolacji w temperaturze zbliżonej do temperatury pomieszczenia, więc para przestaje się skraplać. Ważne są tu trzy rzeczy:

1. Materiał o zamkniętych porach. Do rur z zimną wodą stosuje się otuliny z pianki polietylenowej albo kauczukowej. Mają zamkniętą strukturę komórek, więc nie nasiąkają wilgocią. Otuliny z wełny bez szczelnego płaszcza nie nadają się do zimnej wody, bo wilgoć wnika do środka i skrapla się pod izolacją.
2. Odpowiednia grubość. W suchych pomieszczeniach często wystarcza kilka milimetrów, w wilgotnej piwnicy lepiej zastosować grubszą warstwę. Średnicę wewnętrzną otuliny dobiera się do średnicy zewnętrznej rury.
3. Szczelność na całej długości. Rozcięcia wzdłużne i styki kolejnych odcinków trzeba skleić klejem lub taśmą przeznaczoną do danej otuliny. Kolana, trójniki i zawory izoluje się kształtkami albo dociętymi kawałkami. Każda szczelina to miejsce, gdzie wilgoć dostanie się do rury.

Przed założeniem izolacji rurę trzeba osuszyć, a jeśli jest stalowa i już pokryta rdzą, oczyścić i zabezpieczyć farbą antykorozyjną. Izolacja założona na mokrą rurę zamknie wilgoć pod spodem. Różne rodzaje otulin porównujemy w artykule porównanie różnych typów izolacji dla rur wodociągowych, a otuliny polietylenowe w wielu średnicach znajdziesz w kategorii izolacje polietylenowe do rur.

Wilgotność i wentylacja

Izolacja rozwiązuje problem na rurach, ale nie usuwa jego źródła, czyli nadmiaru wilgoci w powietrzu. Ta sama wilgoć skrapla się na zimnych ścianach, oknach i w narożnikach. Dlatego warto równolegle:

• sprawdzić drożność kratek wentylacyjnych i ciąg w kanałach, szczególnie w łazience i kuchni,
• wietrzyć łazienkę po kąpieli i nie suszyć prania w zamkniętej piwnicy,
• latem nie wietrzyć chłodnej piwnicy w ciągu dnia, gdy na zewnątrz jest ciepło i wilgotno, tylko wcześnie rano lub wieczorem,
• w trudnych przypadkach zastosować osuszacz powietrza i kontrolować wilgotność higrometrem.

Jeśli w łazience mimo kratki wilgoć długo się utrzymuje, przyczyny mogą leżeć w samym kanale. Piszemy o tym w tekście dlaczego wentylacja w łazience nie działa prawidłowo mimo braku widocznych zanieczyszczeń w kratce.

Rury w ścianach i pod posadzką

Kondensacja dotyczy też rur ukrytych w bruzdach i w posadzce. Jeśli rura z zimną wodą została zatynkowana bez izolacji w ścianie łazienki, na tynku nad nią mogą pojawiać się ciemne pasy wilgoci i pleśni, układające się dokładnie wzdłuż trasy instalacji. Przy nowych instalacjach rury zimnej wody w bruzdach i wylewkach prowadzi się w otulinie lub w rurze osłonowej, co przy okazji pozwala im swobodnie pracować. W istniejących ścianach naprawa wymaga zwykle odkucia bruzdy, osuszenia i założenia izolacji, dlatego warto ten etap dopilnować podczas remontu, zanim ściana zostanie zamknięta płytkami.

Kiedy pocenie się rur jest groźne

Kapanie z rur to nie tylko kwestia estetyki. Woda ściekająca stale w jedno miejsce niszczy posadzki, podnosi wilgotność ścian i sprzyja pleśni. Rury stalowe rdzewieją od zewnątrz, a kropla kapiąca na puszkę elektryczną lub rozdzielnicę jest realnym zagrożeniem. Jeżeli pod rurami znajdują się przewody lub urządzenia elektryczne, izolację warto wykonać w pierwszej kolejności. Dobrze założona otulina z pianki o zamkniętych porach, połączona z rozsądną wentylacją, w większości domów całkowicie usuwa problem. Po zaizolowaniu rur warto przez kilka tygodni obserwować miejsca, w których wcześniej kapało, i dokleić otulinę wszędzie tam, gdzie mimo to pojawia się wilgoć.