Jak napełnić instalację centralnego ogrzewania po remoncie i ustawić ciśnienie

Po wymianie grzejników, przeróbce rur albo naprawie kotła instalację centralnego ogrzewania trzeba ponownie napełnić wodą. Wydaje się to proste: odkręcić zawór i poczekać, aż manometr pokaże właściwą wartość. W praktyce pośpieszne napełnianie kończy się zapowietrzonymi grzejnikami, bulgotaniem w rurach, spadkami ciśnienia przez kolejne dni i kotłem, który zgłasza błędy. Dobrze napełniona instalacja to taka, w której woda wypchnęła powietrze, a ciśnienie zostało ustawione na zimno.

Poniżej opisujemy kolejność czynności, które pozwalają napełnić instalację c.o. bez kłopotów i ustawić ciśnienie, które utrzyma się przez cały sezon.

Przygotowanie przed napełnianiem

Zanim odkręcisz wodę, sprawdź kilka rzeczy:

• wszystkie połączenia po remoncie są dokręcone, a korki i zaślepki założone,
• zawory spustowe na grzejnikach i w najniższych punktach instalacji są zamknięte,
• zawory odcinające przy grzejnikach i głowice termostatyczne są otwarte na maksimum, żeby woda mogła dotrzeć wszędzie,
• kocioł jest wyłączony z sieci, a pompa obiegowa nie pracuje,
• masz pod ręką klucz do odpowietrzników, ściereczkę i małe naczynie na wodę.

Warto też sprawdzić ciśnienie wstępne w naczyniu wzbiorczym. Robi się to przy pustej instalacji, więc to dobry moment, żeby nie musieć później spuszczać wody ponownie. Ciśnienie w naczyniu powinno być o około 0,2-0,3 bar niższe niż ciśnienie, do którego napełnisz instalację.

Jaką wodą napełniać instalację

Woda w instalacji c.o. krąży w zamkniętym obiegu latami, więc jej jakość ma znaczenie. Bardzo twarda woda wytrąca kamień w wymienniku kotła, a woda z dużą ilością tlenu i zanieczyszczeń przyspiesza korozję grzejników stalowych. Producenci kotłów często podają w instrukcjach wymagania dotyczące twardości i odczynu wody grzewczej. W domach z twardą wodą stosuje się napełnianie przez filtr i wkład zmiękczający lub demineralizujący, a do istniejących instalacji dodaje się inhibitory korozji. Takie zabiegi chronią wymiennik i ograniczają powstawanie szlamu.

Napełnianie krok po kroku

1. Podłącz wodę przez zawór napełniający przy kotle lub zespół napełniający. Jeśli napełniasz przez wąż, napełnij go najpierw wodą, żeby nie wprowadzić do instalacji powietrza z węża.
2. Otwieraj zawór powoli. Wolne napełnianie pozwala powietrzu przemieszczać się do najwyższych punktów, zamiast tworzyć korki w rurach.
3. Napełnij instalację do około 1 bar i zamknij zawór napełniający.
4. Odpowietrz grzejniki, zaczynając od najniżej położonych na parterze, a kończąc na najwyżej położonych na piętrze. Przy każdym grzejniku odkręcaj odpowietrznik, aż zamiast syczenia powietrza poleci równy strumień wody.
5. Uzupełnij ciśnienie, bo po odpowietrzeniu spadnie. Powtarzaj odpowietrzanie i uzupełnianie, aż ciśnienie przestanie wyraźnie spadać.
6. Uruchom pompę obiegową bez grzania, jeśli kocioł ma taki tryb, albo krótko włącz ogrzewanie. Pompa przetłoczy pozostałe pęcherze do odpowietrzników automatycznych.
7. Odpowietrz instalację ponownie po kilku godzinach pracy i na drugi dzień, gdy woda się nagrzeje i uwolni rozpuszczone powietrze.

Jeśli odpowietrznik przy grzejniku jest zapieczony i nie daje się odkręcić, nie używaj siły. Wskazówki znajdziesz w tekście co zrobić, gdy zawór przy grzejniku nie daje się otworzyć.

Jakie ciśnienie ustawić

Ciśnienie ustawia się zawsze na zimnej instalacji. W domu jednorodzinnym z kotłem na parterze lub w piwnicy wartość wynosi zazwyczaj 1,2-1,5 bar. Zasada jest prosta: ciśnienie musi pokonać wysokość instalacji nad kotłem, a każde 10 m wysokości to około 1 bar. Dodaje się do tego niewielki zapas, aby w najwyższych grzejnikach panowało nadciśnienie, a powietrze nie było zasysane przez odpowietrzniki.

Budynek	Orientacyjne ciśnienie na zimno
Parterowy, kocioł na tym samym poziomie	ok. 1,0-1,2 bar
Piętrowy, kocioł na parterze	ok. 1,2-1,5 bar
Piętrowy z poddaszem, kocioł w piwnicy	ok. 1,5-1,8 bar

Po nagrzaniu ciśnienie wzrośnie o kilka dziesiątych bara. Jeśli zbliża się do 2,5-3 bar, naczynie wzbiorcze jest zbyt małe lub ma za niskie ciśnienie wstępne. Elementy zabezpieczające, takie jak manometry, zawory bezpieczeństwa i odpowietrzniki, znajdziesz w kategorii urządzenia kontrolne i zabezpieczające do ogrzewania.

Ogrzewanie podłogowe i instalacje z rozdzielaczem

W instalacjach z ogrzewaniem podłogowym lub grzejnikami podłączonymi do rozdzielacza napełnianie wygląda nieco inaczej. Pętle podłogowe są długie i łatwo w nich zostaje powietrze, którego nie usuną odpowietrzniki na grzejnikach. Dlatego każdą pętlę napełnia się i płucze osobno: zamyka się wszystkie obwody poza jednym i przepuszcza wodę przez rozdzielacz, aż przez zawór spustowy zamiast powietrza poleci równy strumień. Następnie przechodzi się do kolejnej pętli. Po napełnieniu wszystkich obwodów otwiera się je ponownie i ustawia przepływy na przepływomierzach zgodnie z projektem. Odpowietrzniki automatyczne na belkach rozdzielacza powinny mieć otwarte kapturki, inaczej nie usuną powietrza zbierającego się w najwyższym punkcie.

Kontrola w pierwszych dniach

Przez kilka dni po napełnieniu obserwuj manometr rano, gdy instalacja jest chłodna. Niewielki spadek ciśnienia w pierwszych dniach jest normalny, bo z wody wydziela się jeszcze powietrze, które uchodzi przez odpowietrzniki. Wystarczy wtedy uzupełnić wodę do ustalonej wartości. Jeśli jednak ciśnienie spada stale przez kolejne tygodnie, w instalacji jest nieszczelność lub problem z naczyniem wzbiorczym, o czym piszemy w artykule dlaczego ciśnienie w instalacji c.o. spada regularnie.

Po zakończeniu napełniania zamknij zawór napełniający i, jeśli to możliwe, odłącz wąż. Pozostawienie stałego połączenia z wodociągiem przez nieszczelny zawór powoduje, że ciśnienie w instalacji powoli rośnie, a świeża, natleniona woda przyspiesza korozję. Staranne napełnienie i odpowietrzenie to godzina pracy, która oszczędza wielu telefonów do serwisu w środku sezonu grzewczego.