Jak zamontować czujnik temperatury zewnętrznej do regulatora pogodowego kotła

Regulator pogodowy dobiera temperaturę wody w grzejnikach do temperatury na zewnątrz. Gdy robi się zimniej, kocioł podnosi temperaturę zasilania, a gdy na dworze jest cieplej, obniża ją. Dzięki temu w domu panuje równa temperatura, a kocioł pracuje oszczędniej. Cała ta automatyka działa jednak tylko wtedy, gdy czujnik zewnętrzny mierzy temperaturę rzeczywiście reprezentatywną dla budynku. Źle umieszczony czujnik potrafi zepsuć działanie nawet najlepszego regulatora.

• Dowiesz się, na której ścianie i na jakiej wysokości zamontować czujnik.
• Poznasz miejsca, których należy unikać.
• Sprawdzisz, jaki przewód zastosować i jak go poprowadzić.
• Zobaczysz, jak sprawdzić, czy czujnik działa poprawnie.

Podłączenie czujnika do kotła lub regulatora wykonuje się zgodnie z instrukcją producenta urządzenia. Prace przy zaciskach wewnątrz kotła gazowego najlepiej zostawić serwisantowi, który przy okazji ustawi krzywą grzewczą.

Gdzie zamontować czujnik

Zasada jest prosta: czujnik ma mierzyć temperaturę powietrza w cieniu, bez wpływu słońca i ciepła z budynku. Dlatego:

• Ściana północna lub północno zachodnia. To najlepsze miejsce, bo słońce nie operuje na niej w ciągu dnia. Czujnik na ścianie południowej w słoneczny zimowy dzień pokaże kilka lub kilkanaście stopni więcej niż w cieniu, a regulator obniży temperaturę grzejników, choć w domu zrobi się chłodno.
• Wysokość. Zwykle zaleca się co najmniej 2 m nad terenem, ale nie pod samym okapem. Ważne, by czujnik nie był zasypywany śniegiem i nie był narażony na uszkodzenie.
• Na ścianie ogrzewanych pomieszczeń. Czujnik montuje się na ścianie budynku, który ma być ogrzewany, a nie na garażu, altanie czy ogrodzeniu.

Miejsca, których należy unikać

• okolice okien, drzwi i bram garażowych, przez które ucieka ciepłe powietrze,
• wyloty wentylacji, kominy, wyrzutnie spalin kotła i jednostki zewnętrzne pomp ciepła lub klimatyzatorów,
• wnęki, balkony i zadaszenia, pod którymi zatrzymuje się ciepło,
• bezpośrednie sąsiedztwo lamp zewnętrznych,
• miejsca, na które spływa woda z rynny albo kapie z parapetu.

Czujnik montuje się otworami przewodów lub dławikiem w dół, żeby woda nie wpływała do obudowy. Nie maluje się go i nie zasłania osłonami, które mogłyby się nagrzewać.

Przewód i podłączenie

Czujniki zewnętrzne to najczęściej czujniki rezystancyjne lub termistorowe, podłączane dwoma żyłami. Do ich podłączenia stosuje się przewód sygnałowy o przekroju zalecanym przez producenta, zwykle niewielkim, na przykład 0,5 do 1,5 mm². Przy dłuższych trasach warto zastosować przewód ekranowany.

1. Wyznacz trasę od czujnika do kotła lub regulatora. Przewód prowadź w rurce ochronnej lub kanale, z dala od przewodów zasilających 230 V, żeby uniknąć zakłóceń.
2. Wykonaj przepust przez ścianę lekko skośnie w dół na zewnątrz, by woda nie spływała po przewodzie do środka. Przepust uszczelnij.
3. Zamocuj obudowę czujnika na kołkach do ściany, zostawiając pętlę okapową przewodu pod czujnikiem.
4. Podłącz przewody do zacisków czujnika i do wejścia czujnika zewnętrznego w regulatorze lub w kotle. Przy czujnikach rezystancyjnych biegunowość zwykle nie ma znaczenia, ale zawsze sprawdź instrukcję.
5. Włącz w regulatorze tryb pogodowy i ustaw krzywą grzewczą.

Regulatory pogodowe do różnych źródeł ciepła znajdziesz w kategorii regulatory pogodowe do ogrzewania. Przed zakupem upewnij się, że regulator jest zgodny z twoim kotłem i ma odpowiedni czujnik w zestawie. Więcej o doborze automatyki przeczytasz w artykule jak dobrać regulatory temperatury do instalacji grzewczej.

Jak sprawdzić odczyt czujnika

Po uruchomieniu porównaj wskazanie regulatora z termometrem umieszczonym obok czujnika w cieniu. Różnica rzędu jednego stopnia jest normalna. Większa rozbieżność może oznaczać złe miejsce montażu, uszkodzony przewód albo wadliwy czujnik. Wiele regulatorów pozwala wprowadzić korektę odczytu, ale nie zastąpi ona przeniesienia czujnika, jeśli ten stoi w słońcu.

Czujnik można też sprawdzić miernikiem. Po odłączeniu przewodów mierzy się jego rezystancję i porównuje z tabelą producenta dla danej temperatury. Wartość nieskończona oznacza przerwę, wartość bliska zeru zwarcie. Podobną metodę opisujemy w tekście jak sprawdzić czy czujnik temperatury w kotle wymaga kalibracji.

Jak działa sterowanie pogodowe

Warto rozumieć, co regulator robi z odczytem czujnika. Zależność między temperaturą zewnętrzną a temperaturą wody płynącej do grzejników opisuje krzywa grzewcza. Przy nachyleniu dobranym do budynku dom z grzejnikami może wymagać na przykład około 60°C na zasilaniu przy silnym mrozie i około 35°C przy kilku stopniach powyżej zera. Ogrzewanie podłogowe pracuje na znacznie niższych temperaturach, więc jego krzywa jest bardziej płaska.

Gdy czujnik wskazuje zbyt wysoką temperaturę, na przykład z powodu słońca lub ciepła uciekającego z budynku, regulator dostarcza za mało ciepła. Domownicy podkręcają wtedy głowice termostatyczne, które i tak nie pomogą, bo woda w grzejnikach jest za chłodna. Gdy czujnik wskazuje zbyt niską temperaturę, na przykład w zacienionej, wychłodzonej wnęce, kocioł grzeje mocniej niż trzeba, a głowice przymykają grzejniki. Komfort może być wtedy dobry, ale koszty ogrzewania rosną, a kocioł kondensacyjny traci część sprawności.

Czujnik przewodowy czy bezprzewodowy

Oprócz czujników przewodowych dostępne są czujniki radiowe zasilane bateriami. Ułatwiają montaż, gdy przeprowadzenie przewodu przez ścianę jest kłopotliwe, na przykład w wykończonym domu. Mają jednak swoje ograniczenia: baterie trzeba wymieniać, a zasięg sygnału przez grube ściany i stropy bywa ograniczony. Zasady wyboru miejsca są takie same jak przy czujniku przewodowym. Po montażu warto sprawdzić w menu regulatora, czy sygnał jest odbierany stabilnie, także w mroźne dni, gdy baterie mają mniejszą wydajność.

Ustawienie po montażu

Po przeniesieniu lub zamontowaniu czujnika obserwuj temperaturę w domu przez kilka dni o różnej pogodzie. Jeśli przy mrozie robi się chłodno, a przy lekkim chłodzie za ciepło, zmień nachylenie krzywej grzewczej. Jeśli w całym zakresie temperatur jest za ciepło lub za zimno o podobną wartość, przesuń krzywą. Poprawnie umieszczony czujnik i dobrze ustawiona krzywa sprawiają, że regulacja temperatury w domu przestaje wymagać ciągłego kręcenia pokrętłami.