Przejdź do treści

Rozdzielnica w garażu lub na zewnątrz potrzebuje obudowy o właściwym stopniu IP

Jan Majsterkowicz Zabezpieczenia i rozdzielnice

Skorodowane wnętrze starej skrzynki elektrycznej, w której zabrakło szczelnej obudowy hermetycznej

Rozdzielnica montowana w garażu, warsztacie, kotłowni, budynku gospodarczym lub na zewnątrz musi mieć obudowę o stopniu ochrony dobranym do warunków, zwykle co najmniej IP44, a w miejscach z pyłem, rozbryzgami wody lub deszczem IP54-IP65. Zwykła skrzynka do mieszkania z otwartymi przepustami szybko łapie wilgoć, a skutkiem są skorodowane zaciski, zadziałania wyłączników różnicowoprądowych bez wyraźnej przyczyny i skrócona żywotność aparatury.

W domu rozdzielnica wisi w suchym korytarzu i rzadko sprawia kłopoty. W nieogrzewanym garażu, przy bramie wjazdowej, w altanie czy przy pompie ciepła na zewnątrz panują jednak zupełnie inne warunki: duże wahania temperatury, wilgoć, kurz, owady i gryzonie. Dla nich projektuje się obudowy hermetyczne.

Jak czytać oznaczenia IP i IK

Kod IP opisuje szczelność obudowy. Pierwsza cyfra mówi o ochronie przed ciałami stałymi i pyłem, druga przed wodą. Kod IK określa odporność na uderzenia mechaniczne, co ma znaczenie w warsztacie, garażu i miejscach publicznych.

OznaczenieCo oznaczaTypowe miejsce
IP30-IP40ochrona przed dotknięciem i drobnymi przedmiotami, brak ochrony przed wodąsuche pomieszczenia mieszkalne
IP44ochrona przed ciałami powyżej 1 mm i bryzgami wody z dowolnego kierunkugaraż, piwnica, pomieszczenie gospodarcze
IP54-IP55ochrona przed pyłem w stopniu niezakłócającym pracy oraz bryzgami lub strugą wodywarsztat, kotłownia, wiata, ściana budynku pod zadaszeniem
IP65-IP66pyłoszczelność i ochrona przed strugą lub silną strugą wodymontaż na zewnątrz bez zadaszenia, myjnie, budynki inwentarskie
IK08-IK10wysoka odporność na uderzeniawarsztat, garaż, miejsca dostępne dla osób postronnych

Stopień ochrony obowiązuje tylko dla obudowy zamkniętej i poprawnie zmontowanej. Jedna niezaślepiona przelotka, wyrwany fragment uszczelki albo przewód wprowadzony bez dławnicy obniżają go do poziomu najsłabszego miejsca.

Obudowa z tworzywa czy z metalu

Obudowy hermetyczne z tworzywa są lekkie, nie korodują i nie wymagają przyłączania do przewodu ochronnego, jeśli mają II klasę ochronności. Dobrze sprawdzają się w wilgotnych pomieszczeniach i w ogrodzie. Metal wybiera się tam, gdzie liczy się wytrzymałość mechaniczna, odporność na wysoką temperaturę i ogień albo większe gabaryty, na przykład przy rozdzielnicy warsztatowej z gniazdami siłowymi.

Gdy potrzebna jest skrzynka elektryczna metalowa hermetyczna, zwróć uwagę na rodzaj blachy i powłoki. W pomieszczeniach wystarcza zwykle stal malowana proszkowo, na zewnątrz i w agresywnym środowisku lepiej sprawdza się stal nierdzewna lub aluminium. Obudowa metalowa musi być połączona z przewodem ochronnym, a drzwi z korpusem, jeśli producent nie zapewnia ciągłości połączenia przez zawiasy.

Wewnątrz obudowy montuje się szyny TH35 pod aparaturę modułową oraz listwy zaciskowe dla przewodów neutralnych i ochronnych. Osobna szyna do skrzynki elektrycznej przeznaczona na przewody N porządkuje połączenia i pozwala przyłączyć każdy obwód do osobnego zacisku, zamiast łączyć kilka żył pod jedną śrubą. W instalacji z wyłącznikami różnicowoprądowymi przewody neutralne poszczególnych grup trzeba rozdzielić zgodnie ze schematem, inaczej wyłączniki będą wyzwalać bez wyraźnej przyczyny.

Wilgoć, kondensacja i montaż

Szczelna obudowa nie przepuszcza wody z zewnątrz, ale nie chroni przed wilgocią, która skrapla się wewnątrz przy dużych wahaniach temperatury. Dlatego w nieogrzewanych budynkach stosuje się elementy wyrównujące ciśnienie z membraną, a w trudnych warunkach grzałki z termostatem lub higrostatem. Przewody wprowadza się od dołu, przez dławnice dobrane do średnicy kabla, i formuje z nich pętlę okapową, żeby woda spływająca po kablu nie trafiała do wnętrza.

Przy szafkach wolnostojących, posadowionych na fundamencie lub cokole w gruncie, problemem jest wilgoć z ziemi i gryzonie wchodzące przez otwory na kable. Część producentów i instalatorów zaleca wypełnienie przestrzeni w cokole materiałem sypkim. Stosuje się do tego keramzyt do skrzynki elektrycznej, który jest lekki, nie gnije i ogranicza podciąganie wilgoci do wnętrza szafki. Zasady wypełnienia, wysokość warstwy i to, czy jest ono dopuszczalne, zawsze sprawdza się w instrukcji obudowy lub w wymaganiach operatora sieci, jeśli chodzi o złącze kablowe.

  • Montuj obudowę tak, żeby jej górna krawędź była osłonięta przed bezpośrednim deszczem, nawet jeśli ma wysoki stopień IP.
  • Nie wierć dodatkowych otworów w ściankach bez uszczelnienia, zwłaszcza w górnej części.
  • Zostaw w obudowie wolne miejsce na rozbudowę, żeby za kilka lat nie dokładać drugiej skrzynki obok.
  • Prace przy podłączeniu rozdzielnicy wykonuje elektryk z uprawnieniami, który po montażu wykonuje pomiary.

Przeczytaj także